„KRYZYSY ROZWOJOWE W OKRESIE WCZESNODZIECIĘCYM – JAK ROZPOZNAWAĆ I TOWARZYSZYĆ DZIECKU W ZMIANACH?”
PROGRAM SZCZEGÓŁOWY
- Cel główny szkolenia: podniesienie kompetencji opiekunów pracujących w placówkach wczesnodziecięcych w zakresie rozpoznawania kryzysów rozwojowych charakterystycznych dla wieku 0–3 lata oraz nabycie umiejętności
wspierania dziecka w procesie przechodzenia przez zmiany rozwojowe z poszanowaniem jego potrzeb emocjonalnych i społecznych. - Cele szczegółowe:
- zapoznanie uczestników z typowymi kryzysami rozwojowymi w okresie wczesnodzieciecym
(m.in. lęk społeczny, kryzys separacyjny, rozwój samodzielności, sprawstwo i autonomia), - ukazanie sposobów reagowania opiekuna w trudnych sytuacjach wychowawczych,
- rozwijanie umiejętności wspierania dziecka w radzeniu sobie z emocjami,
- kształtowanie postawy empatycznej i wspierającej wobec dziecka i rodzica,
- poznanie metod współpracy z rodzicami w kontekście kryzysów rozwojowych.
- zapoznanie uczestników z typowymi kryzysami rozwojowymi w okresie wczesnodzieciecym
- Zakładane główne efekty szkolenia: Uczestnik szkolenia będzie potrafił rozpoznawać kryzysy rozwojowe typowe dla dzieci w wieku do lat 3, wspierać dziecko w radzeniu sobie z nimi oraz współpracować z rodzicami w celu zapewnienia spójnego podejścia wychowawczego
- Zakładane efekty szczegółowe:
- W zakresie wiedzy uczestnik szkolenia:
- zna charakterystykę głównych kryzysów rozwojowych u dzieci w wieku 0–3 lat,
- rozumie funkcję kryzysów w rozwoju dziecka – wie, że są etapem normatywnym, a nie „złym zachowaniem”,
- zna podstawowe teorie rozwoju (m.in. Eriksona, Bowlby’ego, Winnicotta) i ich odniesienie do praktyki opiekuńczej,
- rozumie znaczenie regulacji emocji i wspierania samodzielności w procesie rozwojowym,
- zna czynniki ryzyka utrudniające przechodzenie kryzysów (np. brak stabilnej relacji
z dorosłym, nadmierna presja, niespójne komunikaty opiekun–rodzic).
- W zakresie umiejętności uczestnik szkolenia:
- potrafi rozpoznawać sygnały kryzysu rozwojowego w zachowaniu dziecka,
- umie zastosować adekwatne strategie reagowania (np. techniki wyciszania, odwracanie uwagi, wspieranie w nazwaniu emocji),
- potrafi wspierać dziecko w rozwijaniu umiejętności społecznych (np. dzielenie się, czekanie na swoją kolej),
- umie tworzyć środowisko wspierające dziecko w kryzysie – poprzez organizację przestrzeni, rytuały i przewidywalność,
- potrafi prowadzić obserwację i dokumentować trudne zachowania w sposób obiektywny, aby lepiej komunikować się z rodzicami i specjalistami,
- stosuje różne sposoby komunikacji z rodzicem: wspiera, a nie ocenia, proponuje strategie zamiast krytyki,
- umie pracować metodą symulacji i odgrywania scenek w zespole opiekunów, aby trenować własne reakcje.
- W zakresie kompetencji społecznych uczestnik szkolenia:
- ma świadomość własnych emocji i reakcji w sytuacjach trudnych z dzieckiem, potrafi je regulować,
- rozwija postawę empatyczną wobec dziecka i rodzica,
- potrafi współpracować z innymi opiekunami i terapeutami, aby spójnie wspierać dziecko,
- szanuje indywidualne tempo rozwoju dziecka i nie porównuje go z innymi,
- buduje atmosferę bezpieczeństwa i zaufania w grupie,
- jest gotowy do otwartej, partnerskiej współpracy z rodzicami (w duchu wspólnego działania, a nie konfrontacji),
- promuje wśród rodziców i współpracowników wiedzę o znaczeniu kryzysów jako naturalnych etapów rozwoju, a nie „problemów do eliminacji”.
- W zakresie wiedzy uczestnik szkolenia:
Przebieg szkolenia (szczegółowe treści programowe, formy i metodyka pracy, czas realizacji):
Moduł 1: ZROZUMIENIE KRYZYSÓW ROZWOJOWYCH DZIECKA [4godziny, forma pracy- stacjonarna]
| Lp. | Treści programowe | Metody pracy | Czas realizacji |
|---|---|---|---|
| 1 | Integracja grupy. Moje doświadczenia – przywołanie sytuacji kryzysowych, których byliśmy świadkami lub takich, które dotyczyły nas jako małych dzieci (odwołanie się do informacji przekazywanych nam przez naszych rodziców). „Jakie kryzysy rozwojowe najczęściej widzę w mojej grupie i jak reaguję?” |
Pytania otwierające – odkrywanie elementów, które nas łączą, rozmowy w parach, w grupach, |
1h |
| 2 | Mini-wykład z prezentacją: kamienie milowe rozwoju a kryzysu rozwojowe – zależności i źródło Dopasowywanie kryzysów rozwojowych dziecka do etapów rozwoju. | mini wykład, prezentacja, praca w parach, układanka |
1h |
| 3 | Studium przypadku: np. „napad złości” u dziecka w grupie wczesnodzieciecej – jak reagować? | case study, materiał wideo, | 1h |
| 4 | Analiza emocji dziecka w kryzysie – jak je rozumieć i nazywać. Ćwiczenie indywidualne: „Na co będę zwracać uwagę w mojej grupie dzieci w najbliższym tygodniu?” – mini-plan obserwacyjny. |
case study, mini-plan obserwacyjny | 1h |
Moduł 2: STRATEGIE TOWARZYSZENIA DZIECKU I WSPÓŁPRACA Z RODZICEM (4h, forma pracy- stacjonarna]
| Lp. | Treści programowe | Metody pracy | Czas realizacji |
|---|---|---|---|
| 1 | Symulacje trudnych sytuacji: napad złości, odmowa współpracy, płacz przy rozstaniu | case study, materiał wideo, praca w grupach | 1h |
| 2 | Strategie wspierania dziecka w placówce wczesnodziecięcej - techniki wspierania dziecka w kryzysach – nazywanie emocji, rytuały, bliskość i konsekwencja, organizacja przestrzeni, przewidywalność „Plan działań placówki” – opracowanie wspólnych zasad dotyczących reakcji personelu na kryzysy rozwojowe dziecka |
piramida priorytetów, mapa pomysłów checklisty obserwacji |
2h |
| 3 | Komunikacja z rodzicem – jak mówić o kryzysach rozwojowych dziecka bez oceniania. Zadania placówki wczesnodziecięcej w obszarze wsparcia dla rodzica dziecka przezywającego kryzys rozwojowy, sieć wsparcia i współpraca ze specjalistami. | praca w grupach, mapa wsparcie, przykłady dobrych praktyk |
1h |


